De liederen van Taizé

‘Bless the Lord’, ‘Laudate omnes gentes’ en ‘Als alles duister is’: deze Taizé-liederen zijn inmiddels klassiekers geworden. Tijdens onze Taizé-reis hebben we nog veel meer liederen leren kennen.

Zingen is heel belangrijk in Taizé. De gebedsdiensten, drie keer per dag, bestaan voornamelijk uit zingen, een korte bijbeltekst, enkele gebeden, en stilte. Tijdens onze ontmoeting met de Nederlandse broeder Sebastiaan zei hij: ‘Je zou kunnen zeggen dat een groot deel van ons geloven al zingend gebeurt’. Ook vertelde hij hoe deze liederen ontstaan zijn. Toen Taizé door steeds meer jongeren bezocht werd, zochten de broeders naar een muziekstijl die voor zoveel mogelijk mensen toegankelijk zou zijn.

Een aantal kenmerken van deze liederen: 1) Ze bestaan slechts uit enkele regels tekst, die steeds herhaald worden. 2) De inhoud is meestal een bijbeltekst, of een citaat van een kerkvader. 3) De melodie is eenvoudig en passend bij het lied. 4) Ze zijn vierstemmig, zodat een koor gevormd kan worden. Soms klinkt er een solostem bovenuit. Solo-instrumenten kunnen voor variatie zorgen. 5) Ze kunnen gezongen worden in meerdere talen. Zo klinken allerlei talen in de dienst: Frans, Engels, Duits, Spaans, Portugees en zelfs Nederlands…  Het is een bijzondere ervaring om ongeveer 2000 mensen ‘Als alles duister is’ te horen zingen.

De herhaling (vaak veel meer dan drie keer) lijkt in het begin misschien vreemd. Maar het doet iets met je: door steeds hetzelfde te zingen dringt het dieper tot je door. Na de diensten blijven de liederen vaak nog een tijdje in je hoofd doorklinken…

Veel van de liederen zijn geschreven door één componist, Jacques Berthier. Nog steeds komen er nieuwe liederen bij, die door de broeders zelf gemaakt worden. De cd-opnames die van de liederen gemaakt zijn, hebben jarenlang gezorgd voor een groot deel van de inkomsten van de broeders (zij leven van hun eigen werk).

Mooi om te weten: na de avonddienst blijft er altijd wel een groep jongeren achter in de kerk, die doorgaat met zingen. Soms tot na middernacht, zoals sommigen van ons meemaakten…

Het zou zomaar kunnen dat ik komende tijd in de diensten vaker een Taizé-lied zal laten zingen. Soms ook in andere talen, hoewel ik daar wel eens opmerkingen over krijg. Toch is dat van waarde. Het verbindt ons met de wereldkerk. ‘Want de Geest spreekt alle talen, en doet ons elkaar verstaan.’

Wil je meer van de Taizé-liederen leren kennen? In het Liedboek zijn er diverse te vinden: 16b, 117d, 103e, 256, 900, 598, 921. Heel mooi is ook het Nederlandse lied ‘Iedere nacht verlang ik’. Op Spotify en Youtube kun je complete albums met liederen vinden. Speciaal noem ik het Nederlandstalige album ‘Adem in ons’.

Ds. Coen van Alphen